Изучаем казахский язык

Аш құлақтан тиыш құлақ.
Пусть в желудке пусто, зато ушам спокойно.
Вопрос-ответ
Всего ответов: 142
Новых вопросов: 4

20-летию Ассамблей народа Казахстана

 

«Бір ел-бір тағдыр»

 

 

       Қазақстан- сан ғасырлар бойы бабалар армандаған тәуелсіздікке қол жеткізген, елімізді мекен еткен 130-дан аса ұлт өкілдерінің дәстүрі мен дінін, мәдениеті мен тілін, тарихы мен тағдырын тоғыстырған көпұлтты мемлекет. Әлем елдерінің бірқатары Қазақстанның 20 жылдан аса уақыт ішінде осыншама қарқынды дамуы көп ұлтты мемлекетімізде орнаған бейбітшілік пен татулықтың негізі десе, бірқатары Елбасымыздың салиқалы саясатының арқасы деп баға береді. Еліміздің даму жолында жоғарыда айтылған пікірлерді бір-бірінен ажыратып айту негізсіз,  себебі еліміздің тағдыры Елбасының кемеңгерлігінің айғағы.

      Тәуелсіз еліміздің тағдыры сыналған тарихымыздың ширек ғасырға жуық кезеңі тек қазақтар үшін ғана емес, қазақ жерін мекендеп, кіндік қаны тамып, бірге қайнап бітіскен, туған топырағым деп қастерлеген басқа ұлттар мен ұлыстардың да ортақ игілігі. Иә, бұлай деп сенімді сөз саптауымның да өзіндік дәлелдері бар.

Тарих тереңіне көз жүгіртер болсақ, біріншіден, еліміздің көп ұлтты мемлекет болып қалыптасуының бірден-бір себебі- қазақтың қанына біткен қонақжайлылығы. Оған «Шешен-ингуш этномәдени бірлестігінің» төрайымы Мариям Байрамқұлованың мына сөзі дәлел бола алады: «Біз өмірімізге тыныштық сыйлаған қазақ халқына ризамыз. Қиын кезде бәрімізді бауырына басты. Бірлікке жетер ештеңе жоқ». Шынында, тағдырдың тауқыметімен  елімізге табан тіреп, келер ұрпағына  жерімізді атамекен еткен талай ұлт пен ұлысты бауырына тартып, бауыр еткен қазақтың өз даласындай дархан көңілі халқымыздың маңдайына біткен бағы десек, артық емес.

Екіншіден, ХYIII-XX ғасырдың басында Қазақстанның байырғы халқы өлкенің басым көпшілігін құрағанымен, халықтың қалған бөлігін басқа да этностық топтар құрады. Орыс, украин, неміс, поляк, ұйғыр, дүнген сияқты әртүрлі  ұлт өкілдерінің елімізге қоныстана бастауы  біздің көп ұлтты қоғамымыздың қалыптасуына алып келді. Алғашқы болып келгендері әскери шенді орыстар, кейін шаруаларды қазақ өлкесіне кеңінен тарту үшін патша үкіметі әр түрлі шаралар қолдана бастады. Осы кезден бастап қазақтар мен орыс, украиндер  арасында өзара шаруашылық, мәдени алмасулар орын алды. Әр ұлттың келіп қоныстануы қазақ өлкесіне жаңаша жаңалықтар қосып, түрлі саланың мамандарымен толыға түсті. Мәселен, татар ұлтының келуі елімізге жаңа әдіспен оқытатын мектептер ашудың бастамашылары болса, неміс халқы Қазақстанның тарихын, географиясын, этнографиясын  зерттеуге қызықты. Олар негізінен өңдеуші өнеркәсіп саласында, мұнай кен орындарын игеруде, мыс өндіруде белсенділік танытты. Аласапыран заманда елдегі демографиялық ахуалдың күрт төмендеуін осы жер аударылғандар толықтырды. Қазақстанға екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында корей, шешен, ингуш, түрік, болгар және тағы басқа этникалық топ өкілдері қоныстанды. Бұл халықтар еңбек саласында ауыр жұмыстарда жүріп, қиын кезеңдерді бастан өткізді, еліміздегі түрлі салаларды дамытуға елеулі үлес қосты.

Осылайша ғасырларға ұласқан ұлттар арасындағы достық еліміздің тәуелсіздік алғанынан кейін де жалғасын тауып, беріктігін нығайта түсті. Оның бірден-бір дәлелі, осыдан 20 жыл бұрын ел бірлігінің бастауы болсын деген мақсатпен  құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясы.  Қасиетті қазақ жерін татулықтың талбесігі етіп, бейбітшілікке бөлеген Қазақстан халқы Ассамблеясының мерейтойлық ХХ сессиясын «Бір халық – бір ел – бір тағдыр» деп атаудың  астарында үлкен мән бар екенін Елбасымыз былайша түсіндіреді: «Кезінде тағдырдың жазуымен қасиетті қазақ даласына сан түрлі ұлт өкілдері қоныс тепкен еді. Бүгінде олар тегі басқа болғанмен теңдігі бір, қаны бөлек болғанмен жаны бір, арманы ортақ біртұтас халыққа айналды.

Туған елдің туының астында бірігіп, туған жердің тұғырын биік етуге бел шешкен азаматтарды бір тағдыр күтеді.

Осылай, елдігіміздің ертеңі ошақтың үш тағаны сияқты «бір халық – бір ел – бір тағдыр» деген үш сөзге сыйып тұр. Бір халық-бұл барлығымыз үшін ортақ ұлттық мүдделер, Бір ел-бұл барлығымыз үшін ортақ Отан, Бір тағдыр-бұл біз бірге  жүріп өткен қиындықтар мен жеңістер!»                                                                                                     

Міне, халқымыздың осындай құндылықтарының арқасында Қазақстан тарих сахнасына қайта шықты. Ендігі біздің міндет- ата-бабаларымыздың жылдар бойы құрған бірлігін, тұрақтылық пен бейбітшілігін, келісімін одан әрі нығайта түсу.  Бұл біздің мемлекет ретінде, ұлт ретінде алға басуымыздың басты қағидалары. Мемлекетіміз тыныштықта, бейбітшілікте өмір сүру үшін барлық қазақстандықтарға тең құқықты,тең дәрежелі,тең мүмкіндікті міндеттер мен талаптар қойылуда. Оның дәлелі- ұлтына, тілі мен діліне қарамай барша этнос өкілдерінің теңдігін сақтаған Ата Заңымыз.

Айқын мақсаттардың бағдары, стратегиялық жоспар арқылы армандарымыздың орындалуына жол ашылады. «Арман алға жетелейді» демекші, ендігі арман Қазақстанның мәңгілік ел болуы. Тарих сахнасында ұлттың ұлт болып қалыптасуы оның тілі мен мәдениетіне тікелей байланысты екендігі бірнеше мәрте дәлелденген.Чамикуро тілінде сөйлейтіндердің ең соңғыларының бірі Наталия Сангама былай деген: «Мен чамикуро тілінде армандаймын, бірақ өз армандарымды ешкімге айтып бере алмаймын, өйткені ендігі жерде чамикуро тілінде ешкім сөйлемейді. Сенің ең соңғы болуың жалғыздыққа ұрындырады». Сондықтан да елімізде орнаған бейбітшілік пен келісім алдымен, басқа халық  үшін емес, қазақ халқы үшін маңызды екенін әр қазақ естен шығармауы тиіс.  Оны да Елбасымыз осы сессияда тайға таңба басқандай етіп қадап айтқан болатын: «Қазақстандағы қоғамдық келісім – ең алдымен қазақтың келісімі екенін мықтап есте ұстаған абзал. Татулық пен тұрақтылық ел иесі ретінде ең алдымен қазаққа керек. Қазақтың ынтымағы мен бірлігі мықты болмайынша, мемлекеттің тұтастық келбетін сақтау мүмкін емес».

       Тәуелсіздік жылдарында елімізді мекен еткен бірде-бір ұлт өзінің ана тілін ұмытқан жоқ. Елбасымыздың салиқалы саясатының арқасында өзге ұлт өкілдері өз ана тілімен қатар қазақ тілін де еркін үйренуге мүмкіндік алды. Осы ретте еліміздегі ұлтаралық татулықты әлем елдеріне үлгі-өнеге ретінде көрсетуге болады. Халқымыздың берік бірлігі, тату тірлігі, ырысты ынтымағы «Мәңгілік Ел» идеялогиясына жол ашты. Біздің жалпыұлттық идеямыз-Мәңгілік елді басты бағдар ету, ал «Мәңгілік ел»-елдің біріктіруші күші.

       Біз қайда бет алдық?

Жарқын болашаққа! Тәуелсіз еліміздің өзіндік бет-бейнесі бар, ұстанымдары мен ұзақ мерзімді даму жоспары бар. Ол-  «Қазақстан-2050» стратегиясы,

Елбасы бекіткен -«Нұрлы Жол» бағдарламасы. Қазақстанды дамыған, өркениетті отыз елдің қатарына қосу. Бұл  «Қазақстан- 2050» стратегиясы арқылы жүзеге аспақ. Жарқын болашаққа жету үшін ел болашағына барлық жағдайлар жасалған. Мемлекеттікті одан әрі дамыту, экономикалық саясаттың жаңа жүйесіне көшу, мемлекеттің шекарасының беріктігі, әлеуметтік үлгі, білім беру, ұлт денсаулығына баса көңіл аударылуда.

Біздің елімізде балаларға да, жастарға да, кәсіпкерлікпен айналысушыларға да   мемлекет тарапынан қолдауда бар,  мүмкіндік те бар. Мемлекетіміз білім іздеп, ғылыммен айналысамын деген жастарға «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындады. Қазақстанның дамуы мен келешегі үшін жасалған тың жобаның мақсаты- Қазақстандық жастардың шет елдердің таңдаулы жоғарғы оқу орындарында білім алып, тәжірибе алмасып, алған білімдерін ел игілігіне жұмсап, еліміздің дамуына өз үлестерін қосу. Қазір білім беру-көп ұлтты еліміздің дамуының негізгі тірегі екені анық. Себебі, мемлекетіміздің дамуы–тікелей жастардың қолында!

       Біздің Астанамыз – әлем картасындағы ең жас қалалардың бірі. Соған қарамастан әлемге танылып үлгерген, келбеті көз тартарлық, көрікті қала. Мен үшін Астана – армандар орындалатын қала. Сондықтан  «ЭКСПО-2017» көрмесін өткізу құрметі Астанаға бұйырды. Біз қалаған  «болашақтың  энергиясы»  әлем  елдеріне таныстырыла отырып, елімізге жаңа технологияларды енгізуге, энергия көзін дұрыс пайдалануға жол ашады. Бұл көрме арқылы Қазақстан әлем елдерінің алдында өзін тағы бір қырынан таныта отырып, бәсекеге қабілеттілігін дәлелдей түседі.

       Сөзімді қорыта келе, халқымыздың жарқын болашағын салауатты өмір салтын ұстанған, үш тілді еркін меңгерген, бойында еліне, жеріне деген патриоттық сезім ұялаған, саяси сауатты, ғылым жолын қуған талапты жастары бар Орта  Азияның барысы бейнесінде көремін.